|
Door Bert Arts
Een bezoek aan de gevangenis in Matagalpa.
Om 10 uur zijn wij met een groep van 10 mensen in een pickup vertrokken naar de gevangenis die ongeveer 8 km buiten de stad Matagalpa ligt. Na een kwartiertje rijden arriveerden wij voor de poort van de gevangenis. Na overleg met de bewakers mochten we door rijden naar het hoofdgebouw van de dienstverlening van de gevangenis. Daar werden we binnen geleid en voorgesteld aan de directrice Modesta Estela Ortiz. Miranda legt uit wat we komen doen en stelt Bert voor, die werkzaam is bij de reclassering Nederland.
De directrice vertelt dat het een mannengevangenis is waarvan 1 vleugel een vrouwengevangenis is. Daarnaast vertelt ze dat er in Managua een vrouwengevangenis is, de enige in Nicaragua. In Matagalpa verblijven 676 mannelijke gedetineerden waarvan 27 jongeren tussen de 15 en 18 jaar. In de vrouwenvleugel verblijven 18 gedetineerde vrouwen. Met de gevangenen worden allerlei sociale projecten uitgevoerd, zoals schilderen, theater, sport zoals voetbal, pingpong, basketbal, schaken en werk. In elke zaal verblijven 30 gedetineerden, die 1 toiletpot en een bad moeten delen met elkaar en ze hebben 1 tv op zaal. Ze hebben ieder een eigen slaapmatras op de grond.
De meest voorkomende delicten zijn drugshandel en -transport, geweld en moord. Delinquenten, die andere delicten plegen zoals diefstal dat veel voorkomt, verblijven in andere gevangenissen in Nicaragua. Omdat er veel cultuur en temperatuurverschillen zijn in Nicaragua wordt zoveel mogelijk rekening gehouden dat gedetineerden in hun eigen district hun straf uitzitten. Om terugval te voorkomen worden er gedurende de detentieperiode allerlei programma's aangeboden samen met de universtiteit en het vrouwencollectief uit Matagalpa die gericht zijn op gedragsverandering. Ook worden er alfabetiseringscursussen gegeven op zaterdag en kunnen ze een vak leren, zoals timmeren. 
Over de recidive (herhaling van delicten) zijn weinig cijfers bekend. De straffen die in Nicargua worden opgelegd varieren van een half jaar tot 30 jaar. Gemiddeld verblijven de mensen 5 jaar in detentie. Gedetinieerden hebben de keuze om te werken. Daar staat tegenover dat voor elke werkdag 2 dagen van hun straf wordt afgetrokken. Op dit moment hebben ze een project uitgezet door het ministerie van landbouw en economische zaken om 25.000 jonge boompjes te planten in potjes die voor de bosbouw bestemd zijn. Daarnaast moeten de gevangenen de gevangenis schoon houden, hun was verzorgen, koken en andere veelvoorkomende werkzaamheden uitvoeren.
Gedetineerden komen in aanmerking voor verlof dat is opgebouwd in fases, bv de gedetineerde mag 72 uur naar huis. Als dat in de beginfase goed verloopt mogen ze naast de vervroegde invrijheidsstelling 20% van hun tijd thuis uitzitten. De gedetineerde moet zich dan wel 1 keer per maand melden bij het politiebureau waarmee van te voren is afgestemd. Er worden huisbezoeken afgelegd als extra controle op de afspraken. De gedetineerde moet daarvoor een contract ondertekenen.
Op dit moment werken er 110 medewerkers in de gevangenis. Voor 1979 waren er geen gevangenissen in Nicaragua. In elke stad was wel een politiebureau, met enkele cellen.In de nieuwe ‘bedrijfstak' van de gevangenissen worden jonge medewerkers opgeleid door het ministerie van justitie tot rechters, advocaten, psychologen, artsen, verpleegkundigen en bedrijfhulpverleners.
Als er ernstig zieken zijn worden ze onder begeleiding vervoerd naar een ziekenhuis. Er wordt nauw samen gewerkt met andere instanties. Zo is er bv mobiele zorg voor controle waarbij psychiaters betrokken zijn om mensen met een stoornis van medicatie te voorzien.
16 jaar geleden zijn 44 personen ontsnapt omdat er een infiltrant was onder het personeel die de deuren heeft opengezet. Naast dit incident zijn er zelden uitbraken. De directrice zegt, ‘als we normaal contact onderhouden met de gevangenen zijn er geen problemen hier'. Er zijn altijd uitzonderingen deze mensen worden overgeplaats naar Managua. Alle gevangen mogen bezoek ontvangen van familie, sommige 1 maal per week, anderen 1 maal per maand. Als een vrouw haar man komt bezoeken is er een ruimte waar ze zich kunnen afzonderen, waarbij seksueel contact mogelijk is. Als een gedetineerde vrouw zwanger raakt, mag zij thuis bevallen en mag ze 2 jaar thuis blijven om haar kind te verzorgen en daarna moet ze het restant straf uitzitten. De vader mag in tegenstelling tot de vrouw niet naar huis.
Jongeren tussen 15 en 18 jaar krijgen maximaal 6 jaar gevangenisstraf en jongere kinderen worden niet veroordeeld, maar eventueel geplaatst in een ‘tuchthuis'. Elke 2 weken mogen ze een weekend naar huis. Er is ook een Jezuietenproject met goede ervaringen.
Op dit moment heerst de griep onder de gedetineerden en mogen alleen Bert en Toon de gevangenis binnen. Tijdens het bezoek in de gevangenis valt op dat de mannen aan het voetballen zijn op een zeer groot terein. Wij lopen door en komen bij de vrouwengevangenis waar de bloemen groeien, muziek is en gedanst wordt. Wij zijn zeer welkom en mogen met de gedetineerden praten. Een vrouw vertelt over haar ervaringen. Ze legt uit dat zij 6 maanden gevangenisstraf en 1000 cordobas geldboete heeft gekregen omdat zij zich heeft ingelaten met drugs. Haar 6 kinderen in de leeftijd van 14 tot 27 jaar, waarvan er twee zijn getrouwd komen haar bezoeken. Zij heeft inmiddels ruim 3 maanden uitgezeten. Zij vertelt ook dat zij als vrouwen onder elkaar, goed met elkaar overweg kunnen. Zij moeten hun ruimte zelf schoonhouden. De bedden zijn gestapeld, en het ziet er ruimtelijk uit. Een van de vrouwen laat ons de keuken zien die er vies en stinkend bij ligt. De vrouw wijst ons op de kappotte afvoer waar ze emmers onder hebben geplaatst om het afvalwater op te vangen. De bewaakster en de directrice laten weten dat er op dit moment geen geld is om het euvel te repareren. Ondanks al die ellende leven de vrouwen in goede harmonie met elkaar. Wij danken hen voor hun gastvrijheid en gaan naar de mannen gevangenis.
Voordat wij het terrein verlaten maken wij nog kennis met de sociale werkplaats waar op dat moment 6 gedetineerden aan het werk zijn. Zij hebben goede houtbewerkingsmachines tot hun beschikking. Zij knappen o.a. de meubels op van de gevangenis en leren zo het vak timmeren. Een gedetineerde is bereid om te vertellen waar hij voor zit. Hij legt uit dat hij 10 jaar heeft gekregen en hij moet nu nog ongeveer 5 maanden uitzitten. Hij vertelt dat hij als hij eenmaal vrij is gekomen, nooit meer in de fout zal gaan. Het leven in de gevangenis is erg zwaar. De man ziet er goed uit en vertelt open over zijn ervaring. Dan gaan wij naar de mannen gevangenis.
Daar worden wij extra gecontroleerd en mogen vervolgens kennis maken met de medische dienst. Een jonge arts, mw Jenny Lopez zit achter het bureau met haar assistent, een gedetineerde te onderzoeken. De bloeddruk wordt gemeten en zijn ogen worden bekeken en uiteindelijk krijgt hij een medicatie tegen de griep. Er zitten buiten nog zo'n 15 jongens te wachten op de dokter. Na dit bezoek verlaten wij de gevangenis. Tot slot hebben wij nog even tijd om de bezoekzaal te mogen observeren die omringd is met betonijzer en kippengaas. Het bezoek heeft staande contact met elkaar en de bezoekers mogen eten en drinken voor hun dierbaren mee nemen. Als wij weer buiten de poort zijn komt de arts, mw Jenny Lopez, nog naar ons toegelopen en wil graag onze adresgegevens hebben om contact te leggen.
Dan nemen wij van iedereen afscheid en gaan wij terug naar Matagalpa.
Bert Arts
|
Reislog bewerken 
