In november 2025 overleed de geliefde en gerenommeerde Nicaraguaanse zangeres Norma Helena Gadea. Het artikel dat we toen plaatsten staat hier nog onder. In dit nieuwe artikel zoomt Louise in op haar leven en werk. De prachtige vertaling van het lied Pajarita de la paz is gemaakt door Jan-Pieter.
La pajarita de la paz is een lied uit de jaren tachtig, gecomponeerd door Luis Enrique Mejía Godoy, maar bekend geworden door de uitvoering van Norma Helena Gadea, die soms zelf liefkozend La pajarita de la paz wordt genoemd (vogeltje van vrede). Norma Helena Gadea bezingt in dit lied de hoop dat na de oorlog er vrede zal komen in Nicaragua, Guatemala, El Salvador …
Norma Helena Gadea werd geboren op 28 december 1955 in Ocotal, Nueva Segovia. Ze overleed 7 november 2025 in Managua, op 69-jarige leeftijd, aan de gevolgen van een ernstig herseninfarct. Ze komt uit een muzikale familie.
Haar moeder, Carmen Avilés, was een beroemde tangozangeres in de jaren vijftig en haar vader, Heriberto Gadea Mantilla was gitarist, radiopresentator, acteur en schilder. Al vanaf jonge leeftijd viel ze op door haar stem en zong ze tijdens familie- en schoolavonden in haar geboortestad.
Folklore
Haar artistieke debuut vond plaats in een radioprogramma genaamd Silvestre Madero, waar ze samen met haar vader optrad en de rol van de dochter van het titelpersonage speelde. Terwijl ze rechten studeerde in Managua, besloot ze meer aandacht aan muziek te besteden. Ze raakte betrokken bij de jeugdbewegingen van die tijd en zong folkloristische liedjes met een sociale inhoud. In de strijd van de jongeren tegen dictator Anastasio Somoza Debayle, zette ze het erfgoed van haar vaders familie voort. Hij was altijd een fervent tegenstander en criticus van de familie Somoza was geweest.
Bij Radio Corporación nam ze verschillende nummers op van componisten als Camilo Zapata, Otto de la Rocha en Carlos Mejía Godoy (zie foto). Na 1974 kreeg haar repertoire een sociaal-politiek karakter. Haar vriendschap met singer-songwriter Mejía Godoy was een belangrijke factor in haar beslissing om een muzikale carrière te beginnen als zangeres van Latijns-Amerikaanse populaire volksmuziek, die toen protest- of getuigenismuziek werd genoemd.
In 1978 bracht zij haar eerste album uit, getiteld Flor de pino (tekst en muziek van Carlos Mejía Godoy), een eerbetoon aan de strijd van generaal Augusto Nicolás Calderón Sandino en het Nicaraguaanse volk dat in opstand was gekomen tegen de Somoza-dynastie. Na de overwinning van de Nicaraguaanse revolutie op 19 juli 1979 trad ze in dienst van het ministerie van cultuur. Ze ging reizen om met haar stem de vredesboodschap van haar vaderland aan de wereld over te brengen. In 1985 nam ze in Montevideo, Uruguay, haar tweede album op, getiteld Cuando venga la paz (de muziek van het lied is van Carlos Mejía Godoy, de tekst van Alan Bolt* uit 1973). In datzelfde jaar won ze de eerste prijs op het Internationale Songfestival van Dresden (Oost-Duitsland). Ze nam deel aan solidariteitsconcerten in Spanje, Frankrijk, Duitsland, België, Zwitserland, Noorwegen, Zweden, Finland, de Verenigde Staten, Cuba, heel Midden-Amerika, Mexico, Brazilië, Chili, Uruguay, Argentinië en in Nederland. Ook in Tilburg trad ze op op 22 oktober 1998 tijdens het benefietconcert voor de slachtoffers van orkaan Mitch.
Wat anderen zeggen over Norma Helena
Singer-songwriter Salvador Cardenal Barquero: ‘Voor mij heeft Norma Helena een van de mooiste vrouwenstemmen die ik ooit heb gehoord. Ik herinner me dat ik in het vierde jaar van het Colegio Centro América zat toen ik haar voor het eerst hoorde, haar stem was heel lieflijk en betoverend. Haar stem blijft me fascineren, net zoals het me fascineert dat ze mijn liedjes zingt en daar geen toestemming voor hoeft te vragen.’
Gitarist Eduardo Araica: ‘Ze is een artieste die aan haar vocale kwaliteiten een vleugje passie en liefde toevoegt. Daarom zijn haar concerten zo intens en expressief, en overtuigt ze met haar zang.’
Singer-songwriter Luis Pastor González: ‘Norma Helena heeft een van de meest opvallende vrouwelijke stemmen van Latijns-Amerika. Haar stem heeft een bijzondere kracht. Haar persoonlijkheid en charisma houdt het publiek in zijn ban.’
Een vertaling van het lied Pajarita de la paz vind je hier Pajarita_de_la_paz_vrt.pdf
Discografie
Flor de pino, 1978, toegewijd aan het Nicaraguaanse volk en haar strijd.
Cuando venga la paz, 1985 in Montevideo, Uruguay.
Vocación de vivir, uit 2000, opgenomen in Costa Rica, met Adrián Goizueta en zijn orkest.
Lo esencial, anthologie-album, 2003, met Eduardo Araica op gitaar.
Gracias a la vida, 2006, ter ere van haar dertigjarige jubileum.
Haar laatste werk richt zich sterk op het behoud van de Nicaraguaanse cultuur en religieuze tradities.
Cantos a la purísima, 2025, traditionele liederen gewijd aan de Maagd Maria.
Recentere opnames van oude populaire nummers op streamingplatforms zijn onder meer Angelus, 2020, Pajarita de la paz, 2021, Nuestra Señora de Fátima en Malena, 2025.
* Alan Bolt zette in 1979 het theaterdepartement van het ministerie van cultuur op. Marian van Stiphout en Frank van Tongeren interviewden hem in 1984. Deze tekst is opgenomen in Que la vaya bien, ervaringen van de Tilburgse bouwploeg,1985.
Samenstelling: Louise Donjacour
Bronnen: La Confidencial, La Prensa en Wikipedia
Nicaraguaanse zangeres Norma Helena Gadea overleden
November 2025 - De geliefde en gerenommeerde Nicaraguaanse zangeres Norma Helena Gadea overleed op vrijdag 7 november. Dit werd bevestigd door haar collega en vriend Luis Enrique Mejía Godoy via een emotioneel bericht op zijn sociale media. “Aan mijn zielsverwant en zus Norma Helena Gadea, rust in vrede en ben nu stof van de sterren,” schreef Mejía Godoy, die het bericht vergezeld liet gaan van een uitgebreide poëtische tekst gewijd aan de artiest. In zijn afscheidswoorden benadrukte hij de artistieke en menselijke kracht van Gadea. “Je stem kwam voort uit de diepten en uit het hart van het volk. Je keel veranderde elke pijn in muziek. Als een klok riep je altijd op tot tederheid in een omhelzing, en je roeping als zingende vogel heb je nooit opgegeven,” sprak de Nicaraguaanse muzikant.
Volgens het medium Confidencial was Norma Helena Gadea sinds eind oktober opgenomen op de Intensive Care van het Vivian Pellas Ziekenhuis in Managua.
De artieste was een van de meest representatieve stemmen van de Nicaraguaanse volksmuziek. Haar repertoire omvatte uitvoeringen zoals 'Pajarita de la paz', 'Gracias a la vida' en 'Cuando la tierra te nombra', liedjes die generaties hebben beïnvloed en symbolen van verzet, identiteit en hoop zijn geworden. Gedurende meer dan vijf decennia onderscheidde Gadea zich door haar sociale betrokkenheid en haar onvergetelijke stem, die de politieke en culturele strijd van haar land begeleidde. Ze maakte deel uit van de generatie muzikanten die het testimoniale lied in Midden-Amerika bevorderde, samen met de broers Mejía Godoy, Katia Cardenal en Salvador Cardenal.
Wil je het lied 'Pajarita de la paz' (vogeltje van vrede) beluisteren? Klik dan hier.
Bron: la Nación, vertaling Google
